Gospodarka odpadami















www.chyrowaski.pl




Licznik
Spis Treści: czerwcowy nr DPS
Nr 06/2007 (194)
ISSN 1232-6127

W gminie
- Nasi radni
- IV edycja konkursu "Mistrz Matematyki- Junior" - Równe 2007
- Podpisanie porozumienia o współpracy.
- Transgraniczne seminarium
Wydarzenia
- I po Jubileuszu...
- IV Podkarpackie Forum Prasy Samorządowej
- UROCZYSTOŚCI KU CZCI ŚW. JANA Z DUKLI
- OK informuje
- PROTOKÓŁ XV JUBILEUSZOWEGO KONKURSU PIOSENKI RELIGIJNEJ, PROZY I PLASTYKI- 2007
- Pielgrzymka Dzieci Pierwszokomunijnych i Rodziców do Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Krakowie Łagiewnikach
- Z życia wsi
- Dzień Ziemi
- "Konkurs wiedzy ekologicznej"
Komentarze
- I. Gminny Konkurs Poetycki im. "św. Jana z Dukli"
- Drodzy Bracia i Siostry!
- Święto Polskiej Niezapominajki - Zyndranowa wieś trzech kultur
- Kącik kulinarny
- 82 sesja PSPL Kraków-Wieliczka
- Akcja "WISŁA" - 60-ta rocznica
- Wspomnienia absolwentów w "Diamentowym Jubileuszu"
- Witam panie Bogusławie!
- Podziękowania
- Przygotowanie 6-latka do roli ucznia wspólną troską domu i szkoły
- Kącik pszczelarski
- Truskawka – zwiastun lata
- Kącik łowiecki

-

FOTOciekawostka

-

Okładka numeru


Akcja "WISŁA" - 60-ta rocznica


28 kwietnia 1947 roku rozpoczęła się Akcja Wisła, wielka operacja wojskowa mająca na celu "rozwiązanie problemu ukraińskiego" w Polsce.
Tego dnia Wojsko Polskie wspierane przez oddziały Wojsk Pogranicza NKWD i czechosłowackiej Straży Granicznej przystąpiło do akcji wysiedlania z terenów Beskidu Niskiego, Bieszczadów, Chełmszczyzny i Podlasia ludności cywilnej narodowości ukraińskiej. Ludność tę przesiedlono do województw zachodnich i północnych ("Ziemie Odzyskane"- tereny przyznane Polsce po konferencji w Poczdamie jako pewnego rodzaju rekompensatę za ziemie pozostawione na Wschodzie). Listy osób podlegających wysiedleniu sporządziły powiatowe i wojewódzkie Urzędy Bezpieczeństwa. Od wysiedleń nie chroniły: przynależność do PPR, zasługi wojenne ani mieszane małżeństwo.
Aby poznać dokładniej przyczyny tego wydarzenia należy cofnąć się
w czasie do dnia 26 lipca 1944 roku, kiedy to wyznaczono granicę polsko-sowiecką. 9 września 1944 roku w Lublinie podpisany został pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego (PKWN) a rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej układ o ewakuacji ludności ukraińskiej z terytorium Polski i obywateli polskich z terytorium USRS. Pierwotnie akcja wysiedleń nosiła kryptonim "Wschód". Jej podstawowe zadanie zostało określone w ten sposób: "...rozwiązać ostatecznie problem ukraiński w Polsce. Równocześnie z akcją wysiedlania ma być przeprowadzona akcja ofensywnego zwalczania band UPA, które po ukończeniu ewakuacji muszą być bezwzględnie wytępione...".
Druga Wojna Światowa przyniosła Europie nie tylko ogromne zniszczenia. Granice wielu państw uległy zmianom, a mieszkający tam ludzie nagle, decyzjami politycznymi, podjętymi bez ich udziały znaleźli się na terytorium innych, często wrogich im państw.
Utrzymuje się przekonanie, że bezpośrednim powodem rozpoczęcia Akcji była śmierć generała Karola Świerczewskiego 28 marca 1947 roku w Jabłonkach pod Baligrodem - taką wersję wydarzeń podano do publicznej wiadomości. Dokumenty znajdujące się m. in. w IPN przeczą jednak tej wersji ponieważ przygotowania do wysiedleń rozpoczęły się dużo wcześniej. Śmierć Świerczewskiego przyspieszyła jednak datę jej rozpoczęcia.
W ciągu trzech miesięcy od daty rozpoczęcia Akcji Wisła dokonano przesiedlenia ponad 140.000 osób narodowości ukraińskiej na teren Śląska, Ziemię Lubuską, Pomorze Zachodnie oraz południową część Prus Wschodnich.
Akcję przesiedleńczą realizowało wojsko - cztery dywizje piechoty (6,7,8,9), jedna dywizja KBW, trzy dodatkowe pułki (piechoty, samochodowy, saperów) i dodatkowo 3 Dywizja Piechoty. Dowództwo nad całością powierzono zastępcy Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego generałowi brygady Stefanowi Mossorowi. Wojsko wspomagała Milicja Obywatelska (MO), Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (ORMO), powiatowe i wojewódzkie Urzędy Bezpieczeństwa (UB), Wojska Ochrony Pogranicza (WOP).
Formalnie Akcja Wisła zakończyła się w lipcu 1947 roku, chociaż wysiedlenia trwały do października 1947 roku. Pojedyncze rodziny lub osoby, na mocy tych samych przepisów prawa deportowane były jeszcze do kwietnia 1950 roku.
Oprócz przesiedlania ludności cywilnej w tym samym czasie prowadzone były akcje wojskowe przeciwko Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), które doprowadziły do likwidacji jej struktur zbrojnych na terenie objętym wysiedleniem.
Bardzo częste były przypadki palenia całych wsi zarówno przez żołnierzy polskich jak i UPA. Miało to zapobiec możliwości powrotu wysiedlonych mieszkańców (uzasadnienie WP) i uniemożliwić zasiedlanie wsi przez polskich osadników (argumentacja UPA).
Wiele osób narodowości ukraińskiej (3.873, w tym 823 kobiety i 22 księży greckokatolickich) skierowanych zostało do obozu pracy w Jaworznie. Do obozu tego, stanowiącego wcześniej filię Obozu Zagłady "Auschwitz" kierowano "niepokornych" i podejrzanych o współpracę z UPA. W okresie 1947 - 49 w wyniku warunków panujących w obozie zmarło w nim ponad 150 osób.
Grupa Operacyjna Wisła (wymienione wyżej siły wojskowe i wspomaganie) przeprowadziła 357 operacji bojowych, w wyniku których zginęło (po stronie UPA) 1.509 osób i aresztowano 2.800 osób podejrzanych o współpracę z UPA.
Ocenę Akcji Wisła po raz pierwszy przeprowadzono już w roku 1956. Kolegium Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 1956 roku oceniło Akcję Wisła jako "...ogromny błąd w stosunku do ludności ukraińskiej".
Senat Rzeczypospolitej Polskiej na posiedzeniu w dniu 3 sierpnia 1990 roku jednoznacznie i kategorycznie potępił Akcję Wisła, potępienie Akcji znalazło się również we wspólnej deklaracji Prezydentów Polski i Ukrainy z dnia 21 maja 1997 roku. Prezydent RP w liście z kwietnia 2002 roku w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej wyraził współczucie wszystkim Ukraińcom," ... którzy ucierpieli w wyniku tych haniebnych działań".

Po co ten artykuł w DPS-ie?
Jako Ukraińców potraktowano wiele grup etnograficznych w tym również Łemków - mieszkańców Beskidu Niskiego a więc i części naszej Gminy. Wynikiem Akcji Wisła było wysiedlenie z niżej wymienionych miejscowości wielu jej mieszkańców. Część z nich wróciła, część nie dożyła tej możliwości, część mieszka do dziś "gdzieś w Polsce". Zniknęły niektóre miejscowości, z których wysiedlono mieszkańców lub nie pozwolono im do nich powrócić.
Na koniec jeszcze jedna uwaga: w archiwach polskich i ukraińskich nie ma żadnych dokumentów na to, że wysiedleni stąd ludzie byli żołnierzami UPA, brali udział lub pomagali w akcjach wymierzonych przeciwko Polakom.
Zainteresowanych odsyłam do wspólnej publikacji Instytutu Pamięci Narodowej -Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu i Państwowego Archiwum Służby Bezpieczeństwa Ukrainy: "Polska i Ukraina w latach trzydziestych - czterdziestych XX wieku, tom 5, Akcja Wisła" (Warszawa - Kijów 2006), gdzie na 832 stronach zaprezentowano całą dokumentację znajdującą się w archiwach polskich i ukraińskich. Publikację ilustruje kilkadziesiąt zdjęć ze zbiorów IPN (reprodukcje dwu z nich przedstawiam obok) - fakty podane powyżej pochodzą z tego wydawnictwa.

Zestawienie wysiedlonych:
Miejscowość Wysiedlonych
Chyrowa 118
Nadole 4
Jasionka 1
Tylawa 91
Zawadka Rymanowska 62
Trzciana 4
Barwinek 37
Mszana 147
Zyndranowa 109
Posada Jaśliska 18
Daliowa 21
Wilsznia 2
Olchowiec 80
Ropianka 22
Razem 716


Zestawienie to obejmuje tylko osoby wysiedlone w ramach Akcji Wisła, nie ujęto w nim osób wysiedlonych w latach 1944-1947 i tych, które "dobrowolnie" poddały się wysiedleniu na terytorium Związku Sowieckiego.


Przygotował Stanisław Włodyka


.: Powrót do spisu treści :.
© copyright 2006 by UG Dukla,    webmaster: Janusz Krowicki, Daniel Biały